Joodse datum

19 nisan 5779
pesach

Parasja van de week

27 april

PESACH

ֹBijbeltekst

Giften

U kunt ons op verschillende manieren financieel steunen.


Wij hebben een ANBI-status, waar­door giften fiscaal aftrek­baar zijn.


תּוֹרָה

Torá


‘Tora’ (תּוֹרָה) is de naam van de vijf boeken van Mozes. Wij spreken wel van ‘wet’, maar dat is een slechte vertaling van het Hebreeuwse woord. Tora komt van een werkwoord dat onderwijzen betekent: de tora is Gods Woord dat wil onderwijzen en de weg wijzen - en dat klinkt toch anders dan ‘wet’.


De Hebreeuwse Bijbel is onder te verdelen in Tora, Nebi’iem (de profeten) en Chetoeviem (de geschriften). Met de begin֬סהיְletters van deze onderdelen noemen de joden hun Bijbel: TeNaCH.

We komen die onderverdeling ook in het Nieuwe Testament tegen, waar het gaat over ‘de wet van Mozes, de profeten en de Psalmen’ (bv. Lukas 24:44), of korter: ‘de wet en de profeten’ of ‘Mozes en de profeten’ - waarmee dan heel het Oude Testament bedoeld is.


De tora neemt een heel bijzondere plaats in. In de synagoge wordt er op elke sabbat een bepaald gedeelte uit gelezen. In één jaar wordt de hele tora gelezen. Op de dag na het Loofhuttenfeest wordt het slot van de tora gelezen, en wordt er gelijk ook weer een nieuw begin gemaakt, met Genesis 1. Die dag heet simchát tora (שִׂמְחַת תּוֹרָה), ‘vreugde der wet’. De vreugde wordt o.a. geuit in een rondedans met de tora-rol.


Voor de lezingen is er een vaste indeling, in 54 delen (soms moeten dus 2 delen op één sabbat gelezen worden om rond te komen). Bij elk deel hoort een bepaald gedeelte uit de profeten of geschriften, de haftara. Zo is bv. het eerste gedeelte: Genesis 1:1-6:8 met Jesaja 42:5-43:11; het heet naar de beginwoorden van Gen. 1 beresjíet, ‘in den beginne’. (Zie verder het leesrooster)


De rollen worden in de synagoge bewaard in een kast, de ‘arke’, die tegen de muur aan de kant van Jeruzalem is geplaatst. Doorgaans staan daarin meerdere rollen, elk met een hoes eromheen ter bescherming en een ‘kroon’ op de bovenste handvatten ter versiering.


Een tora-rol is gemaakt van perkament (van leer van een rein dier), en geschreven met speciale inkt. Elke rol wordt met de hand geschreven. De tekst komt in kolommen van max. 60 regels. Op één vel perkament komen 4 à 5 kolommen. Er zijn ongeveer 200 kolommen, dus 40 vellen perkament nodig. Is de rol eenmaal klaar - geschreven, gecontroleerd en in elkaar gezet - dan wordt hij op een feestelijke manier in gebruik genomen.


Een echte tora-rol is een kostbaar bezit. Letterlijk. Maar de tora is voor Israël vooral ook in figuurlijke zin kostbaar - dat komt o.a. uit in hoe de rollen gemaakt en gebruikt worden.


Jad


Je mag de tekst van de tora-rol niet zomaar met de handen aanraken. Daarom wordt bij het lezen de tekst aangewezen met een speciaal stokje, meestal van zilver, met aan het uiteinde de vorm van een handje. Daaraan ontleent het zijn naam: jad = hand.



zie verder het leesrooster
zie ook artikelen in ‘Vrede over Israël’:
De Tora-rol
Rondom de Tora-rol
Simchat Tora
Simchat Tora - Vreugde van de Tora