Undefined variable $foto

Trying to access array offset on value of type null

Undefined variable $style

Rondom de Tora-rol
omhoog

Undefined variable $insert_section

Rondom de tora-rol


In het juni-nummer ‘van Vrede over Israël’ schreef ik iets over de tora-rol, zoals die in de synagoge gebruikt wordt: de tekst van de vijf boeken van Mozes, met de hand geschreven op perkament. In dat artikel ging het met name over de rol zelf. In dit artikel wil ik wat vertellen over de ‘versierselen’ die erbij horen.

De bomen des levens

De rol perkament is aan twee houten stokken bevestigd. Anders dan bv. de rol van Ester, die op Poerim gelezen wordt: daarbij wordt één stok gebruikt - en daaraan kun je zien dat die vergeleken bij de tora van ondergeschikt belang is. Bij de tora-rol zijn twee stokken nodig. Vanwege de lengte van de rol zou hij anders onhandelbaar zijn. En nu kun je de rol zo opbergen dat je bij de volgende lezing direct weer het goede gedeelte voor je hebt (de tora wordt immers elk jaar weer helemaal van voor naar achter gelezen; dus elke week wordt de rol om de rechter stok weer wat dikker).

De stokken worden ‘levensbomen’ genoemd, met een zinspeling op

Undefined variable $v

Spreuken 3:18, waar van de wijsheid wordt gezegd: ‘een boom des levens is zij voor wie haar aangrijpen, wie haar vasthouden zijn gelukkig te prijzen.’

De rimmoniem

Undefined variable $style

Het woord rimmoniem betekent letterlijk ‘granaatappels’. Het is ook de aanduiding van de versieringen aan de boveneinden van de ‘levens­bomen’, kennelijk oorspronkelijk in (of met) de vorm van granaatappels, maar nu meestal in de vorm van een zilveren torentje met een aantal klokjes, die als de tora wordt gedragen gaan klingelen en de gewijde aandacht vragen.

De kroon van de tora

Undefined variable $style

Het is gebruikelijk geworden om over de rimmoniem heen nog een kroon op de tora te zetten. Meestal heeft deze echt de vorm van een konings­kroon, maar er zijn ook meer abstracte ontwerpen. Waarschijnlijk werd oorspronkelijk de kroon gebruikt bij het feest van simchat tora, de vreugde der wet, en de rimmoniem de rest van het jaar.

De mantel

Bij de Askenazische Joden is het gebruikelijk dat de tora-rol nadat er uit gelezen is in een ‘mantel’ van zijde of fluweel wordt gedaan. Aan de bovenkant daarvan zitten twee openingen, voor de ‘levensbomen’; aan de onderkant is hij open, zodat hij over de rol heengeschoven kan worden. Op deze mantel zijn versieringen aangebracht, met motieven als de tempelzuilen ‘Jachin en Boaz’ (