Huilen in de kerk

I can do it with a broken heart. Zo heet een van de grootste hits van Taylor Swift. Is je hart kapot? Blijf lachen. Blijf performen, zo lijkt het devies van deze wereldster. Babe, you gotta fake it till you make it.

Ik ben ongelukkig, zingt Taylor terwijl ze lacht, danst en rondspringt als een partygirl. En niemand die het zelfs maar weet... Ik ben zo depressief dat ik elke dag doe alsof het mijn verjaardag is.

Taylor Swift verwoordt hier scherp hoe wij in onze westerse cultuur omgaan met pijn. Pijn is ongemakkelijk, dus maskeren we onze wonden. Zelfs in veel kerken lijkt dit het motto: Negeer je verdriet, wees blij en kijk omhoog!

Joodse wortels

Om veel redenen is het pijnlijk als de kerk haar Joodse wortels vergeet, maar dit is er één van: dan laten we de Psalmen ongebruikt en ongezongen, die goudmijn uit de Joodse traditie.

Alle menselijke emoties komen er voorbij: van uitzinnige blijdschap en dankbaarheid tot verwarring, bittere woede en diepe wanhoop. In Psalm 13 schreeuwt David het uit: Hoelang nog, HEERE? Zult U mij voor altijd vergeten?

Een kerk die niet kan huilen is een armoedige kerk. En ook een onbarmhartige kerk. Wie een groot verdriet met zich meedraagt - en wie ontkomt daar vroeg of laat aan? - kan zich tussen al die vrolijke mensen afvragen: Wat doe ik hier in hemelsnaam?

Zaagsel

De Canadese zanger Brian Doerksen werd beroemd met worship­songs. Maar met christelijke liedjes kon hij niets meer toen hij in een diepe crisis belandde. In een interview zei hij: Alle mooie, christe­lijke woorden die ik voor die tijd gebruikte en meende, voelden als zaagsel in mijn mond. De taal stond zo in contrast met wat ik meemaakte. Op aanraden van zijn broer, een Anglicaans priester, begon hij dagelijks de Psalmen te lezen en te zingen. Die eerlijke en rauwe gebeden brachten hem langzaam weer op de been.

De zanger voelt een diepe weerzin bij wat hij oppervlakkige, mens­gerichte en banale aanbiddingsmuziek noemt: We gebruiken aanbiddingsmuziek vaak om onze eigen onrust of pijn te over­schreeuwen.

Medicijn

De Psalmen leren ons: mens-zijn draait niet om fake it till you make it. Het is lof zingen, genieten, huilen van blijdschap... maar ook: huilen van verdriet, struikelen, klagen. Dus kom op: zing, roep en doorleef de Psalmen. Dat is hét medicijn tegen fake plastic christendom.

Gertjan de Jong is storyteller bij jongerenplatform BasiC,
onderdeel van het Interkerkelijk Kenniscentrum

BasiC: een community die je uitdaagt
tot een leven dat dieper gaat,
back to BasiC (www.basi-c.nl).